Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı: "Ülkemiz su stresi altında bir ülke"
İklim değişikliği, azalan yağışlar ve artan su tüketimi Türkiye'nin kullanılabilir su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. Türkiye'de kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarı 1.297 metreküpe gerilerken, ülke su stresi altında bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, su kaynaklarının korunmasının stratejik önemine dikkat çekerek, göllerin geleceği için hazırlanan eylem planları çerçevesinde önemli yatırımların hayata geçirileceğini açıkladı. Sapanca Gölü Eylem Planı'nın tanıtımında konuşan Bakan Yumaklı, dünya üzerindeki tatlı su kaynaklarının sınırlı olduğuna ve yaklaşık 2,2 milyar insanın temiz suya erişim sorunu yaşadığına dikkat çekti. Ülkelerin su zengini, su fakiri veya su stresi altında olup olmadığını ölçen Falkenmark Su Stres Endeksi'ne değinen Yumaklı, Türkiye'de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının 1.300 metreküpün altına inmesiyle ülkenin su stresi kategorisinde yer aldığını belirtti.
"Ülkemiz su stresi altında bir ülke"
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, "Dünyanın sadece yüzde iki buçuğu tatlı su kaynaklarına sahip, bununda sadece yüzde 1'ini kullanabiliyoruz, elimizde sonsuz bir kaynak yok. Dünya nüfusunun yarısından fazlası kentlerde yaşıyor olsa da bugünün öngörülerine göre, dünyada 2 milyar 200 bin insanın temiz suya ulaşım sorunu var. Falkenmark Endeksi var bu endeks ülkelerin su fakirimi, su zengini mi, su stresi altında mı onu ölçer. 1313 metreküpteydi Türkiye'de kişi başına düşen su miktarı anca dedik ki; 300 metreküpün altına düşersek su stresi altında bir ülkeyiz. Bugün itibariyle yapılan hesaplamalarda ülkemizde kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı 1297 metreküp ve ülkemiz su stresi altında bir ülke. Değişen iklim şartlarının bizlere getirdiği birçok etken var. Bunların hepsini yakinen yaşıyoruz, artık hayatımızda yağış rejimlerindeki düzensizliklerden, sellerden, taşkınlardan dolayı o kadar çok şeyi tecrübe etmeye başladık ki bunların merkezinde hep su var. Asıl konumuz su azalacak mı değil biz, suyun nerede ne kadar hangi saflıkta bulabileceğiz asıl mesele bu olmaya başladı. Yönetilecek bir kaynak olarak görmüyoruz suyu, su bizim için bütün sektörleri yönlendiren stratejik bir eksendir. Emsal kullanımdan endüstri kullanımına, sanayi, tarımsal kullanıma kadar her şeyimizi baştan sonra etkileyecek stratejik bir eksen. Cumhurbaşkanımız sıklıkla ifade etmekte, ‘Temiz su kaynaklarına erişim bir beka meselesidir' bu sözü akıllarımızda tutalım" dedi.
"Su verimliliği seferberliğini dünyanın gündemine sokuyoruz"
Bakan Yumaklı, "10 yıllık vizyonumuz olan ulusal su planını uygulamamıza almış olduk. Tabi uzun vadeli çalışmalar yaparken bu süreçleri mutlaka verimli netice alacak şekilde değerlendirmek zorundasınız. O yüzden su verimliliğini çalışmalarımızın tam ortasına yerleştirdik. 2023 yılından itibaren Emine Erdoğan hanımefendinin de bize teşvik ve destekleriyle su verimliliği seferberliğini artık dünyada makes bulmuş sıfır atıkla kardeş bir şekilde bütün dünyanın gündemine sokmak üzere hareket ediyoruz. Coğrafi bilgi sistemli e-devlet ile entegre su verimliliği sistemi bunun olmazsa olmazı. Bu çalışmalar sadece şehirler için değil kurumlar içinde mavi, yeşil ve turkuaz olmak üzere üç kademeli bir su verimliliği belgesiyle ortak bir yapıya büründürmüş olduk. Böylece su verimliliği seferberliğini ölçülebilir bir hale sokmuş olduk. Özellikle şehirlerde kurakçıl peyzaj uygulamasını hayata geçirmek için yoğun bir çaba sarf ediyoruz. Ülkemizin büyük bir bölümünde artık kurakçıl peyzaj konusu çok ciddi bir şekilde uygulanmaya başladı bu da su verimliliği anlamında önemliydi" diye konuştu.
"Suyun yüzde 77'sini tarımsal üretimde kullanıyoruz"
Suyun tarımdaki yerinden söz eden Bakan Yumaklı, "Diğer bir husus ise suyu merkeze alan üretim planlamasıydı tarımda. Suyun yüzde 77'sini tarımsal üretimde kullanıyoruz. Ziraat Odalarımız başta olmak üzere bütün çiftçilerimiz, üreticilerimiz plana o kadar sahip çıktılar ki bu memleketin bir evladı olarak gurur duyduğumu ifade etmek istiyorum. Tarla içi sula sistemleri kullanımında yüzde 70 oranında bir hibeyle devlet desteği vermeye devam ediyoruz. Afetler gelmeden afetlere hazırlık yapmamız gerekir. Taşkın yönetim planları önemlidir. Dolayısıyla 25 havzamızda taşkın yönetim planlarımızı bitirdik ve uygulamaya aldık. Bu bölge taşkın anlamında çok açık bir bölge dolayısıyla bizde Sapanca Gölü'nü besleyen bütün derelerde bir risk analizi yaptık, bunları da uygulamaya başladık. Hep beraber el birliğiyle bu nimetleri koruma ve kullanmayı başarıyor olmamız gerekir. Verilenin şeklini şemalini değiştirme olduğunda bu tür taşkınlar olabiliyor. Ancak, bakanlık olarak gerekli tedbirleri ve 11 tedbir var bunları uygulamaya başladılar. 15 ilimizde su taşkınları yaşandı, buna 485 iş makinesi ve ağır ekipmanla 772 arkadaşımızla müdahale olduk. Sapanca Gölü havzası bölgesinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu süreç içinde hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet diliyorum" şeklinde konuştu.
"Sapanca Gölü havzasına 5 yılda 25,5 milyar liralık yatırım yapacağız"
Sapan Gölü için yapılacak olan yatırımlardan bahseden Bakan Yumaklı, "Hükümet programımızdaki göl ekosisteminin korunması, sürdürülebilir yönetiminin sağlanması konusunu ulusal su kurulumuzun gündemine aldık. Kurul kararı olarak öncelikle Eğirdir, Beyşehir, Akşehir, Eber, Bafa, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca göllerimiz için planlarımızı hazırladık. Belediyelerin, üniversitelerin STK'ların, ilgili kurumların katkılarıyla çalışmalarımızı güçlendirdik. Bu planlarımızdan Eğirdir, Burdur gölü eylem planlarını paylaşmıştık. Bugün, Sapanca Gölü eylem planını hazırladık. Hem içme hem kullanma suyu için Sapanca Gölü önemli hem de sit alanı statüsü var. Açık ve net konuşmak zorundayız. Eğer Sapanca Gölü, hali hazırda mevcut durumundan daha kötü duruma giderse Kocaeli susar, Sakarya susar, bu çok önemli sanayi bölgesi artık vazifesini icra edemez, Türkiye ekonomisine gerekli katkıyı sunamaz olur. Bizim gördüğümüz, görmediğimiz binlerce milyonlarca canlı evlerini kaybeder. Yaptığımız iş sadece insan için değil bu dünyayı paylaştığımız bütün canlılar için geçerli. Bugün yağışlı bir gün ve yağan yağmurlarla Sapanca Gölü'nün seviyesinin yükselmesi bizi yanıltmasın. Önümüzdeki dönemde bu havzanın sıcaklığındaki artış 4 derece olarak öngörülüyor ve bu korkunç bir durum. Yıllık toplam yağışlarının ise yüzde 5 düşeceği öngörülüyor ve bunlar iyi tahminler. Kullanımlarla iklim değişikliğinin etkisi birleştiğinde 2025 yılında Sapanca Gölü'nde yaklaşık 72 milyon metreküplük bir su azalımı oldu. Bu miktarın yüzde 22'si buharlaşmadan meydana geldi. Bu planda, su gıda ekosistem bağlantısında bir göl yönetimi, su güvenliği ve verimliliğinin sağlanması, veri temelli yapay zeka destekli karar mekanizmasının oluşturulması var. Ben bunları başlık olarak söylüyorum ama bu stratejilere dayalı 6 ana eylem ve 12 tedbir var. Bunlara ilişkin de bir yatırım planı yaptık. 5 yıl içinde yaklaşık 25 buçuk milyar liralık bir yatırım sadece bu eylemin içindekileri hayata geçirmek için yapılmış olacak. Havzamıza yaklaşık yılda 114 milyon metreküplük bir su kazandırmayı planlıyoruz" ifadelerini kullandı.
"Artık devir konuşma devri değil, uygulama devri"
Devrin konuşma değil uygulama devri olduğunu belirten Bakan Yumaklı, "Kaynaktan çekim çok önemli bu havzada yaşayan illerimiz var. Dolayısıyla ilave ve alternatif su kaynaklarını da hayata geçiriyoruz. Kocaeli İhsaniye Barajı isale hattı ve arıtma tesisi tamamlandı buradan içme suyu verilmeye başlandı. Ballıkaya Barajı 2027 yılında su tutmaya başlayacak, burası da faaliyete geçtiğinde gölden bu barajın sağladığı su kadar daha az su verilmiş olacak. Avcı Dere Barajı sulaması ve içme suyu projesi de ilerleyen dönemde yatırım programına alınacak. Diğer bir önemli konu ise su kayıp ve kaçakları özellikle içme suyu şebekelerinde yapılan yatırımlar bu kayıpların yüzde 25'e düşürülmesiyle yıllık olarak 16 milyon metreküplük su tasarrufu sağlanması söz konusu. Suyun geleceğini korurken teknolojiden faydalanmak zorundasınız. Bu yaklaşımlardan bir tanesini Sapanca Gölü'nde kullanmaya başlayacağız. Kuracağımız izleme sistemleriyle buharlaşmayı da takip edeceğiz ki nereye odaklanalım bunu görmüş olalım. Sapanca'da üretilen verileri anlık olarak akıllı su yönetimi sistemine aktarmış olacağız. Artık devir konuşma devri değil uygulama devri" dedi.
Web.tv
