Türkiye ne kadar kahve tüketiyor?
Türk kahvesi kültürü ve geleneği 2013'te UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Listesi’ne girdi. Ancak Türkiye’nin iklim koşulları, tropikal bir bitki olan kahvenin ticari ölçekte yetiştirilmesine elverişli değil; fincandaki kahvenin neredeyse tamamı ithalatla karşılanıyor. İLKE Vakfı bünyesindeki Sosyal Veri platformunun hazırladığı bülten, TÜİK, Birleşmiş Milletler Comtrade veri tabanı, Uluslararası Kahve Örgütü (ICO), Deutsche Bank, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Google Trends verilerini bir araya getirerek Türkiye’nin kahveyle ilişkisinin hızla değiştiğini gösteriyor.
Kahve Yemen’den Değil Brezilya’dan Geliyor
Osmanlı döneminde “Yemen kahvesi” adıyla bilinen kahve, 17. yüzyıldan itibaren artan talebe yetişemedi ve İstanbul’da sık sık kahve darlığı yaşandı. Uzak Doğu ve Latin Amerika’daki sömürgelerde yetiştirilen “Frenk kahvesi” 18. yüzyılın ortalarından itibaren piyasaya girdi ve daha ucuz olduğu için zamanla Yemen kahvesini neredeyse unutturdu. Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre Yemen’in bugünkü üretimi, Türkiye’nin yıllık kahve ithalatının ancak altıda biri kadar.
Bu dönüşüm Türkiye’nin bugünkü kahve ticaretinde de açıkça görülüyor. TÜİK verilerine göre Türkiye 2025'te 144.298 ton kahve ithal etti ve bunun için 1,17 milyar dolar ödedi. Aynı yıl 29.525 ton kahve ihracatından 202,6 milyon dolar gelir elde edildi; ithalata ödenen tutar ihracat gelirinin yaklaşık altı katı. İthal edilen kahvenin %76,8'ini çiğ (yeşil) çekirdek oluşturuyor ve Brezilya tek başına toplam ithalatın %61,4'ünü, çiğ çekirdek ithalatının ise %78,1'ini karşılıyor. İhracatta ilk sırada %21,7 ile Suriye yer alıyor; Suriye’ye giden kahvenin yarısından fazlası çiğ çekirdek olduğundan bu ticaret büyük ölçüde yeniden ihracat niteliği taşıyor. Türk kahvesinin de dahil olduğu kavrulmuş kahve, %36,8 ile ihracat gelirinde ilk sırada ve bu ihracatın yaklaşık üçte biri Belarus’a yapılıyor.
Bir Kilo Kahveye Ödenen Fiyat Almanya ile Benzer
Birleşmiş Milletler Comtrade verilerine göre Türkiye bir kilo çiğ kahve çekirdeğini ortalama 6,57 dolara, bir kilo kavrulmuş kahveyi ise yaklaşık iki katına (12,76 dolar) satın alıyor. Çekirdeğin kavrulurken ağırlığının yaklaşık beşte birini yitirmesi ile kavurma, paketleme ve taşıma maliyetleri kavrulmuş kahveyi daha pahalı kılıyor. Karşılaştırılan ülkeler arasında kavrulmuş kahvede kilo başına en yüksek fiyatı 22,08 dolarla Avustralya, en düşük fiyatı 8,71 dolarla Suudi Arabistan ödüyor. Türkiye’nin ödediği fiyat Almanya ve Avusturya ile benzer düzeyde.
Toplam Tüketim İki Katına Çıktı, Kişi Başı Tüketim Düşük
ICO’nun 2025 verilerine göre dünyanın en büyük kahve ithalatçısı ABD ve en büyük üreticisi Brezilya, en fazla kahve tüketen ülkeler. Kişi başına tüketimde Finlandiya yılda 9,58 kilogramla ilk sırada; kahve ihtiyacının tamamını ithalatla karşılayan Danimarka, İsviçre ve İsveç de üst sıralarda. Türkiye’de yıllık kahve tüketimi 2015'te 1,1 milyon çuval iken 2025'te 2,4 milyon çuvala (1 çuval = 60 kg) ulaştı. Buna rağmen kişi başına tüketim yılda 1,68 kilogramda kalıyor ve Türkiye karşılaştırılan 25 ülke arasında yalnızca Endonezya ve Çin’in önünde yer alıyor.
Bir Fincan Cappuccino İçin İstanbul’da 38 Dakika Çalışmak Gerekiyor
Bülten, Deutsche Bank’ın Mapping the World’s Prices 2026 raporundaki cappuccino fiyatları ve ortalama net maaşları ILO’nun çalışma saati verileriyle birlikte değerlendiriyor. Buna göre fiyat tek başına yeterli bir ölçü değil. Cappuccinonun en pahalı olduğu Zürih’te (7,13 dolar) bir fincan için 8 dakika çalışmak yeterli. İstanbul’da fiyat daha düşük (4,06 dolar) olsa da gereken çalışma süresi 38 dakikaya çıkıyor; maaş farkı fiyat farkından çok daha büyük olduğu için kahve İstanbul’daki çalışana daha pahalıya geliyor. Cappuccinonun en ucuz olduğu Kahire’de ise bir fincan için yaklaşık 1 saat 40 dakika çalışmak gerekiyor.
Espresso Aramaları Türk Kahvesini Geçti
Google Trends verilerine göre Türkiye’de Türk kahvesine yönelik aramalar 2010'dan 2018'e kadar hızla arttı ve sonraki yıllarda yüksek seviyesini korudu. Espresso ve latte aramaları ise 2022'den itibaren yükselişe geçti ve Eylül 2026'da espresso aramaları (80 puan) Türk kahvesini (77 puan) geride bıraktı. Türk kahvesine Türkiye dışındaki en yoğun ilgi Suudi Arabistan (60), Kuveyt (50) ve İran (41) gibi Körfez çevresindeki ülkelerden geliyor.
Web.tv
