#Bilişsel Sağlık

Tip 2 diyabet hastalarında Alzheimer riski yüzde 53 daha yüksek

Avustralya'daki Curtin Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve 40 bilimsel araştırmanın değerlendirildiği kapsamlı meta-analiz, tip 2 diyabet ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişkiye dikkat çekti. Araştırmaya göre tip 2 diyabetli bireylerde Alzheimer hastalığı gelişme riski, diyabeti olmayanlara kıyasla yüzde 53 daha yüksek bulundu. Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Attila Önmez, diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı bir hastalık olmadığını, uzun vadede birçok organ ve sistemi etkileyebilen kronik bir sağlık sorunu olduğunu belirtti. Diyabetli 1000 kişiden 5'inde yılda Alzheimer riski Araştırmada tip 2 diyabetli bireylerde Alzheimer hastalığının yıllık görülme sıklığı, her 1000 kişi-yılı için ortalama 4,71 yeni vaka olarak hesaplandı. Bu bulgu, 1000 diyabet hastasının bir yıl boyunca takip edilmesi durumunda ortalama yaklaşık 5 kişide Alzheimer gelişebileceğini gösteriyor. Araştırma bulgularının önemine değinen Prof. Dr. Attila Önmez, tip 2 diyabetin uzun dönem etkilerinin değerlendirilmesinde bilişsel sağlığın da dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Kadınlarda görülme sıklığı daha yüksek Araştırmanın kadın ve erkeklere yönelik alt grup analizinde de dikkat çekici sonuçlar elde edildi. Tip 2 diyabetli kadınlarda Alzheimer görülme sıklığı her 1000 kişi-yılı için 3,62 olarak hesaplanırken erkeklerde bu oran 2,76 olarak belirlendi. Bununla birlikte diyabetle ilişkili göreceli risk artışının kadınlar ve erkeklerde birbirine yakın olduğu görüldü. Araştırmacılar, bu bulguların cinsiyete göre farklılıkların daha ayrıntılı incelenmesi açısından önemli olduğunu belirtti. Kontrolsüz kan şekeri beyin sağlığını da etkileyebilir Tip 2 diyabet ile bilişsel sağlık arasındaki olası mekanizmalara dikkat çeken Prof. Dr. Önmez, insülin direnci, kronik inflamasyon ve damar sağlığındaki bozulmaların beyin fonksiyonları üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirtti. Önmez, uzun süreli kan şekeri yüksekliğinin küçük damarlar üzerindeki etkilerinin beyin sağlığı açısından da önemli olduğunu, ancak Alzheimer hastalığının gelişiminde yaş, genetik yatkınlık ve diğer sağlık faktörlerinin de rol oynadığını ifade etti. Diyabet hastalarında unutkanlık göz ardı edilmemeli Diyabet hastalarının takiplerinde yalnızca kan şekeri değerlerine odaklanılmaması gerektiğine işaret eden Prof. Dr. Önmez, özellikle ileri yaş grubunda ortaya çıkan ve günlük yaşamı etkileyen unutkanlık, dikkat ve planlama güçlüğü gibi belirtilerin değerlendirilmesinin önem taşıdığını belirtti. Önmez, bu tür yakınmaların her zaman Alzheimer hastalığı anlamına gelmediğini, ancak ilerleyici belirtiler söz konusu olduğunda uzman değerlendirmesinin geciktirilmemesi gerektiğine dikkat çekti. Tip 2 diyabetin yönetiminde düzenli hekim kontrolü, kişiye uygun beslenme, fiziksel aktivite ve ilaç tedavisine uyumun önemli olduğunu belirten Önmez, kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin kontrol altında tutulmasının da genel damar sağlığı açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.